Wordt de naam van uw dierbare op de grafsteen steeds moeilijker te lezen? En vervagen de letters van die mooie persoonlijke tekst die ooit zo duidelijk was? Dat overkomt bijna elke grafsteen met een verdiepte tekst na verloop van tijd. Regen, zon en vorst laten hun sporen achter en dat ziet u meestal het eerst aan de letters.
Veel nabestaanden vragen zich dan af of ze de letters zelf kunnen bijwerken, of dat dit toch beter aan een vakman kan worden overgelaten. In deze blog leggen wij uit hoe u de letters op een grafsteen zelf kunt opknappen, waar u op moet letten en wanneer het verstandiger is om het uit handen te geven.
Waarom vervagen de letters op een grafsteen na verloop van tijd?
Een grafsteen staat buiten, jaar in jaar uit. Zon, regen, vorst en soms ook mos of vervuiling doen hun werk. Bij ingeverfde letters slijt de verf, bij gehakte letters kan de kleur verdwijnen en bij gezandstraalde letters vervuilt het reliëf sneller dan de rest van de steen.
Het is heel normaal dat dit gebeurt. Toch voelt het voor veel nabestaanden onprettig als de tekst niet meer goed leesbaar is. Gelukkig is het bijwerken van letters op een grafsteen in veel gevallen goed te doen, ook zonder ervaring.
Zo werkt u de letters op een grafsteen stap voor stap bij
Het opnieuw inschilderen of bijwerken van letters verloopt in een aantal logische stappen. Neem de tijd voor elke stap. Haastwerk is bij natuursteen zelden een goed idee.
Stap 1: Bepaal met welk type letters en steen u te maken heeft
Voordat u iets aan de steen doet, is het belangrijk om te weten wat voor letters er precies op staan. Zijn ze ingehakt en daarna ingeverfd of verguld? Of gaat het om gestraalde letters, die met een straaltechniek in het oppervlak zijn aangebracht? Soms zijn letters simpelweg met verf op een gladde steen geschilderd, zonder verdiepte contour.
Ook het materiaal van de steen speelt een rol. Graniet is hard, kleurvast en relatief eenvoudig zelf bij te werken. Marmer en kalksteen zijn poreuzer en gevoeliger voor vocht, wat het zelf opnieuw beletteren van deze steensoorten een stuk risicovoller maakt. Weet u niet zeker met welke steensoort u te maken heeft, vraag dit dan gerust na bij de steenhouwer die het monument destijds heeft geplaatst.
Stap 2: Verzamel de juiste materialen
Voor het bijwerken van de letters op een grafsteen heeft u de volgende dingen nodig:
- Een zachte borstel of spons en een mild schoonmaakmiddel
- Een krasnaald of speciale letterschraper
- Speciale grafletterverf in de gewenste kleur
- Een fijn penseel, bij voorkeur met een puntige punt
- Afplaktape voor scherpe randen, indien gewenst
- Sepia en water om overtollige verf de volgende dag te verwijderen
Stap 3: Maak de steen grondig schoon
Verwijder eerst al het vuil, mos en losse verfresten rondom de letters. Reinig graniet met lauwwarm water en een zachte spons, eventueel aangevuld met een mild sopje van natuurzeep. Heeft u te maken met hardnekkige vlekken, dan kan een speciale granietreiniger helpen.
Marmer en kalksteen zijn poreuzer, waardoor vuil en mos dieper in de steen trekken. Deze steensoorten zijn ook gevoeliger voor zuren. Gebruik dan lauw water en een zachte doek. Gebruik voor vlekken eventueel een reinigingsmiddel dat specifiek voor natuursteen is bedoeld.
Vermijd bij elke steensoort chloor, azijn, schurende middelen en een hogedrukreiniger. Deze kunnen de steen dof maken of blijvend beschadigen. Spoel na het schoonmaken goed na met water. Verf hecht niet goed op een vervuild oppervlak, dus sla deze stap niet over.
Stap 4: Verwijder de oude verf
Schraap loszittende oude verf voorzichtig weg met een geschikt gereedschap, zoals een krasnaald of speciale letterschraper. Werk rustig en met lichte druk. Eén verkeerde beweging kan de steen al beschadigen, vooral bij de gevoelige steensoorten.
Heeft u ingehakte of gestraalde letters, dan schraapt u binnen de verdiepte groef en die groef helpt u vanzelf om binnen de contouren te blijven. Bij letters die zonder verdieping op een vlakke steen zijn geschilderd, ontbreekt die natuurlijke geleider en is voorzichtigheid nog belangrijker.
Stap 5: Schilder de nieuwe letters in
Kies voor deze klus twee opeenvolgende droge dagen. Zorg dat de steen volledig droog is voordat u begint en werk bij voorkeur niet in de volle zon. Gebruik een fijn penseel en werk dun, in meerdere laagjes, en blijf steeds binnen de contouren van de letter. Bij ingehakte of gestraalde letters houdt de verdiepte groef de verf grotendeels op zijn plek, wat het schilderen wat vergevingsgezinder maakt. Bij letters zonder verdieping werkt u volledig op het oog, dus neem daar extra de tijd voor. Ga liever twee keer over dezelfde letter dan dat u in één keer te veel verf aanbrengt. Laat de verf daarna een volledige dag en nacht drogen.
Stap 6: Verwijder overtollige verf zodra deze droog is
Verwijder de volgende dag, als de verf volledig droog is, de verf die buiten de letter is gekomen met sepia en water. Ga hier rustig te werk, dit is precisiewerk. Eén onhandige beweging beschadigt de steen zelf en dat krast u er niet meer uit. Voelt dit te risicovol, dan is dit een mooi moment om het aan een vakman over te laten.
Waar moet u tijdens het bijwerken op letten?
Het bijwerken van letters op een grafsteen klinkt eenvoudig en voor een deel is het dat ook. Toch zijn er een paar aandachtspunten waar u rekening mee moet houden:
- Weer: werk nooit bij regen, vorst of felle zon. Vocht en extreme temperaturen zorgen ervoor dat verf niet goed hecht en sneller weer loskomt.
- Druk: let goed op de druk die u uitoefent bij het schoonmaken en schrapen. Natuursteen is duurzaam, maar niet onverwoestbaar. Een krasje in de steen zelf is niet meer ongedaan te maken.
- Verweerde letters: oudere of sterk verweerde letters zijn lastiger exact te herstellen. De contouren zijn dan vaak vervaagd, waardoor precies binnen de lijntjes blijven een stuk moeilijker wordt.
Is het verstandig om de letters zelf bij te werken?
Dat hangt af van drie dingen: het materiaal van de steen, het type letters en de omvang van het werk.
Zelf aan de slag gaan is vaak goed te doen bij graniet, bij letters met een ondiepe groef waar alleen de vervaagde verf ververst hoeft te worden en bij een beperkt aantal letters. Met de juiste materialen en wat geduld boekt u dan een prima resultaat.
Uitbesteden ligt meer voor de hand bij gevoelige steensoorten, zoals marmer of kalksteen, bij diep ingehakte letters die volledig opnieuw ingekleurd of verguld moeten worden en bij veel tekst. Deze situaties vragen meer kennis van de juiste technieken en een foutje is hier moeilijker te herstellen.
Ook als u het gevoel heeft dat dit werk emotioneel te veel van u vraagt, is het volkomen begrijpelijk om het liever aan een vakman over te laten. Onderhoud aan het graf van een geliefde mag ook zwaar voelen en dat hoeft u niet altijd zelf te dragen.
Tekst op grafsteen laten bijwerken door Weerstand Grafmonumenten
Twijfelt u of u het zelf aandurft? Dan kan Weerstand Grafmonumenten de letters op de grafsteen ook voor u bijwerken. Wij kennen de eigenschappen van elke steensoort, weten precies welke techniek bij welk type letter past en werken zorgvuldig, zodat de steen zelf op geen enkele manier beschadigd raakt. Zo hoeft u zich geen zorgen te maken over verkeerde verf, verkeerd weer of een onherstelbaar krasje en krijgt de naam van uw geliefde weer de aandacht die hij verdient.
Neem gerust contact met ons op om de mogelijkheden te bespreken. Wij denken graag met u mee, in alle rust en met aandacht voor uw wensen.
